15+3 λύσεις για ληγμένες οικοδομικές άδειες

15+3 λύσεις για οικοδομικές άδειες που έχουν λήξει: Τι αλλάζει για χιλιάδες ακίνητα

Μια κρίσιμη παρέμβαση για τις οικοδομικές άδειες που έχουν λήξει ή βρίσκονται «στον αέρα» επιχειρεί να δώσει τέλος σε ένα από τα πιο χρόνια προβλήματα της πολεοδομικής πραγματικότητας. Το νέο πλαίσιο προβλέπει συνολικά 18 λύσεις — 15 βασικές και 3 ειδικές, που στοχεύουν να ξεμπλοκάρουν έργα τα οποία για χρόνια παρέμεναν παγωμένα, χωρίς σαφή διέξοδο.

Η ρύθμιση αφορά χιλιάδες ακίνητα σε όλη τη χώρα, τα οποία είτε δεν πρόλαβαν να ολοκληρωθούν εντός της διάρκειας της άδειας είτε επηρεάστηκαν από αλλεπάλληλες αλλαγές στη νομοθεσία, στους όρους δόμησης και στις διαδικασίες ελέγχου.

Γιατί δημιουργήθηκε το αδιέξοδο με τις οικοδομικές άδειες

Το πρόβλημα των ληγμένων οικοδομικών αδειών έχει τις ρίζες του στην οικονομική κρίση, αλλά και στη θεσμική αστάθεια που ακολούθησε. Πολλά έργα ξεκίνησαν πριν το 2010 και διακόπηκαν λόγω έλλειψης χρηματοδότησης, ενώ άλλα δεν ξεκίνησαν ποτέ, παρότι είχαν εκδοθεί νόμιμες άδειες.

Στο μεταξύ, άλλαξαν οι όροι δόμησης, οι συντελεστές, οι κανονισμοί και το πλαίσιο ελέγχων, με αποτέλεσμα η απλή ανανέωση μιας άδειας να μην είναι πλέον αυτονόητη υπόθεση. Έτσι δημιουργήθηκε ένας μεγάλος όγκος αδειών που τυπικά έχουν λήξει, αλλά πρακτικά συνεχίζουν να «βαραίνουν» την αξιοποίηση των ακινήτων.

Οι 15 βασικές λύσεις: Παράταση, αναθεώρηση, συνέχιση

Οι 15 βασικές λύσεις αφορούν περιπτώσεις όπου υπάρχει οικοδομική άδεια που έχει λήξει, αλλά το έργο μπορεί να συνεχιστεί ή να ολοκληρωθεί χωρίς να απαιτείται πλήρης επανέκδοση από την αρχή.

Ανάλογα με το στάδιο του έργου, δίνεται η δυνατότητα παράτασης ισχύος, αναθεώρησης της άδειας ή συνέχισης εργασιών με προσαρμογή στους ισχύοντες κανονισμούς, χωρίς να μηδενίζεται όλος ο προηγούμενος σχεδιασμός. Η φιλοσοφία είναι να σωθεί ό,τι έχει ήδη γίνει νόμιμα και να μη χαθεί επένδυση που έχει ξεκινήσει με βάση παλαιότερο καθεστώς.

Οι 3 ειδικές λύσεις: Τα δύσκολα και «γκρίζα» έργα

Οι επιπλέον 3 λύσεις αφορούν πιο σύνθετες και προβληματικές περιπτώσεις, όπου υπάρχουν αποκλίσεις από τα εγκεκριμένα σχέδια, μερική υλοποίηση ή ασάφειες ως προς το τι έχει κατασκευαστεί και πότε.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, το πλαίσιο προβλέπει ειδική αντιμετώπιση, με στόχο είτε τη νομιμοποίηση συγκεκριμένων εργασιών είτε την οριστική τακτοποίηση του έργου χωρίς να οδηγείται αυτόματα σε αδιέξοδο. Πρόκειται για λύσεις που απευθύνονται κυρίως σε ακίνητα με μακρά ιστορία καθυστερήσεων και αλλαγών.

Ποιους αφορά άμεσα το νέο πλαίσιο

Οι 18 λύσεις αφορούν ιδιοκτήτες οικοπέδων, κατασκευαστές και επενδυτές που έχουν ακίνητα με παλιές οικοδομικές άδειες, αλλά και αγοραστές που απέκτησαν ακίνητα «φορτωμένα» με μια άδεια σε εκκρεμότητα.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ρύθμιση για έργα που έχουν ξεκινήσει και σταμάτησαν, καθώς μέχρι σήμερα βρίσκονταν σε ένα καθεστώς νομικής και πολεοδομικής αβεβαιότητας, χωρίς ξεκάθαρο δρόμο ολοκλήρωσης.

Τι σημαίνει αυτό για την οικοδομή και την αγορά

Η ενεργοποίηση ληγμένων οικοδομικών αδειών μπορεί να λειτουργήσει ως έμμεση τόνωση της οικοδομικής δραστηριότητας, χωρίς την ανάγκη έκδοσης νέων αδειών από μηδενική βάση. Κατοικίες και επαγγελματικοί χώροι που είχαν «κολλήσει» μπορούν να προστεθούν σταδιακά στην αγορά, αξιοποιώντας ήδη υπάρχον σχεδιασμό.

Ταυτόχρονα, μειώνεται η ανασφάλεια για ιδιοκτήτες και επενδυτές, καθώς ξεκαθαρίζεται το τοπίο γύρω από άδειες που μέχρι σήμερα αποτελούσαν σοβαρό εμπόδιο σε κάθε μεταβίβαση ή χρηματοδότηση.

Τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες

Παρότι το πλαίσιο προσφέρει λύσεις, δεν υπάρχει «μία απάντηση για όλους». Κάθε άδεια πρέπει να εξεταστεί ξεχωριστά, με βάση το πότε εκδόθηκε, τι εργασίες έχουν γίνει και ποιοι όροι δόμησης ισχύουν σήμερα.

Η συνεργασία με μηχανικό είναι καθοριστική, ώστε να επιλεγεί η σωστή λύση από τις 18 διαθέσιμες και να αποφευχθούν λάθη που μπορεί να κοστίσουν χρόνο και χρήμα.

Μια ουσιαστική προσπάθεια αποσυμφόρησης

Οι 15+3 λύσεις δεν λύνουν μαγικά όλα τα προβλήματα της οικοδομής, αλλά αποτελούν μια σοβαρή προσπάθεια να κλείσει ένας κύκλος παλιών εκκρεμοτήτων. Αν εφαρμοστούν με σαφήνεια και χωρίς νέες ερμηνευτικές ασάφειες, μπορούν να επαναφέρουν στην αγορά ακίνητα που για χρόνια παρέμεναν εγκλωβισμένα.